Estimated reading time: 4 minutes
Wêreldgronddag wat jaarliks op 5 Desember plaasvind, is verlede jaar onder die tema “Grond en water: ’n Bron van lewe” gevier. Wat die landbou betref, strek hierdie boodskap verder as blote bewusmaking. Dit herinner ons dat hierdie twee lewensondersteunende stelsels sáám bestuur moet word.
Grond en water is nie individuele uitdagings nie; dit is ‘n geïntegreerde stelsel wat voedselveiligheid, klimaatveerkragtigheid en die langtermynvolhoubaarheid van landbou onderlê.
’n Nuwe werklikheid
Die groeiende waterskaarste-krisis word hoofsaaklik gedryf deur klimaatsverandering, insluitend wisselvallige reënval, verlengde droogtesiklusse, menslike druk soos oormatige onttrekking uit akwifere en oppervlakwaterbronne, asook besoedeling vanaf landbou-afloop, industriële vrystellings en stedelike afval.
Net so krities, maar dikwels minder prominent, is die bedreiging van grondagteruitgang. Bogrond, wat die produktiefste laag vir landbou is, is besonder kwesbaar vir:
- Fisiese agteruitgang: Wind- en watererosie of kompaktering deur swaar masjinerie.
- Chemiese agteruitgang: Voedingstofuitputting, besoedeling, versouting.
- Biologiese agteruitgang: Verlies aan organiese materiaal en afname in mikrobiese diversiteit, aktiwiteit en oorvloed.
- Bestuursverwante agteruitgang: Onvolhoubare praktyke soos intensiewe grondbewerking, monokultuurstelsels en die oorbenutting of onoordeelkundige gebruik van landbouchemikalieë.
Die versterkende effek
Waterskaarste vererger grondagteruitgang, terwyl gedegradeerde grond minder water kan absorbeer en stoor.
Dit skep ’n bose kringloop wat landbouproduktiwiteit en ekostelselweerstandskrag ondermyn.
Die verhoging van organiese materiaal in grond is dus noodsaaklik. Organiese materiaal funksioneer soos ’n spons: Dit absorbeer en berg reënwater, waarna dit stadig vrygestel word. Grond met voldoende organiese materiaal toon minder afloop en oorstromings, en verbeter terselfdertyd ’n gewas se waterbenutting. Navorsing toon dat elke 1%-toename in organiese materiaal sowat 185 000 ℓ addisionele water/ha kan berg.
Hoewel produsente nie hul grond se natuurlike tekstuur kan verander nie, kan hulle die waterhouvermoë daarvan verbeter deur kompos of mis by te voeg, dekgewasse te gebruik en herlewingslandboumetodes te implementeer. Dit neem egter tyd vir hierdie praktyke om grondgesondheid en waterretensie sigbaar te verbeter.
Landbou se kosbaarste grondlaag
Die dun lagie grond wat plantwortels omring staan bekend as die risosfeer.
Dit is waar water, grond, biologie en plantgesondheid bymekaarkom om die enjinkamer van landbou te vorm.
Hier voed wortel-eksudate die mikrobes, wat op hul beurt voedingstowwe ontsluit, terwyl die grondstruktuur bepaal hoe doeltreffend water die wortelsone bereik.
Maar dit is ook waar bedreigings ontstaan. Plantparasitiese aalwurms, grondgedraagde swamme, patogene bakterieë en virusse is almal in dié beperkte sone werksaam. Die bestuur van die risosfeer is daarom nie opsioneel nie, maar eerder ’n noodsaaklikheid.
’n Proaktiewe benadering behoort die volgende te kombineer:
- Gereelde bewusmaking en ontleding van aalwurms in wortelof ander plantmateriaal, soos aartappelmoere en grondmonsters van gewasse.
- Biologiese oplossings om voordelige mikrobes te bevorder.
- Geïntegreerde gewasbeskerming, insluitend geteikende saadbehandelings met minimale aktiewe bestanddele.
- Praktyke wat grondversteuring verminder om mikrobiese diversiteit en struktuur te bewaar.
Wanneer die risosfeer floreer, ontwikkel gewasse groter veerkragtigheid teen biotiese en abiotiese spanning.
Van agteruitgang tot herlewing
Met byna 60% van die aarde se grond wat reeds gedegradeer is en 91% wat tot woestynvorming neig, is ’n innoverende benadering tot grondbestuur noodsaaklik. Landbou gebruik 70% van die wêreld se varswater, en die vraag na water sal toeneem namate die bevolking groei. Produsente benodig kennis en hulpmiddels wat op volhoubare, innoverende praktyke geskoei is – veral regeneratiewe landbou, wat grondvrugbaarheid natuurlik verbeter, ekostelselgesondheid bevorder en koolstof vaslê om kweekhuisgasvrystellings te verlaag.
Die oplossing vir waterbesparing lê in ’n geïntegreerde benadering wat presisiebesproeiing, reënwateropvangs en verantwoordelike waterbestuur kombineer. Presisiebesproeiing behels dat slegs die nodige hoeveelheid water op die regte tyd en plek gebruik word. Reënwateropvangs maak dit moontlik om water vir droë tydperke op te vang en te berg, terwyl verantwoordelike waterbestuur maksimum doeltreffendheid in landboufunksies verseker.
Van bewusmaking tot aksie
Produsente moet doelbewuste stappe neem om waterskaarste, wisselvallige reënval en grondagteruitgang te bestuur:
- Monitering en toetsing: Grondtoetse om tekstuur en waterhouvermoë te bepaal.
- Aalwurm-monsterneming: Toets tydens aktiewe groei om plantparasitiese nematodes te identifiseer en bestuursplanne vir die volgende gewas te beplan.
- Bou grondgesondheid op: Verminder grondbewerking deur bewaringspraktyke.
- Verhoog organiese materiaal: Behou gewasreste, dekgewasse of grondveranderinge.
- Gestruktureerde gewasbeskerming: ’n Kombinasie van chemiese en biologiese oplossings as deel van ’n geïntegreerde benadering.
Saadbehandeling is ’n voorbeeld van verantwoordelike gewasbeskerming, omdat dit baie minder aktiewe bestanddele as algehele of strooktoedienings gebruik en saailinge in die eerste vier tot ses weke na aanplanting beskerm. Syngenta se AVICTA®500 FS is tans die enigste saadbehandeling met die aktiewe bestanddeel abamektien wat in Suid-Afrika geregistreer is vir die beheer van plantparasitiese aalwurms.
Grondregenerasie begin met waarneming, proaktiewe optrede en toewyding. Produsente moet aktief aan die herstel van grondgesondheid en die verantwoordelike bestuur van hulpbronne deelneem.
In ’n veranderende klimaat kan risiko bestuur word deur digitale hulpmiddels wat vroeë waarskuwings vir uiterste weerstoestande gee. Syngenta se Cropwise-platform is ’n digitale ‘plaashandlanger’ wat afstandswaarneming, data-analise en kunsmatige intelligensie gebruik om produsente toe te rus met insigte wat produktiwiteit en volhoubaarheid bevorder.
’n Oproep tot rentmeesterskap
Suid-Afrika se grond en waterbronne is van ons land se mees onderskatte bates. Om dit te beskerm is nie net die landbou se verantwoordelikheid nie, maar ’n nasionale verantwoordelikheid. Die grondwetenskaplike en outeur, William Bryant Logan, skryf terug dat die toekoms van voedselveiligheid afhang van die lewende laag onder ons voete. Wanneer ons die grond herstel, herstel ons die planeet. – Prof Driekie Fourie, nematoloog, Syngenta Seedcare
Vir meer inligting, stuur ’n e-pos na driekie.fourie@syngenta.com of besoek www.syngenta.co.za.